خشکی بینی چیست؟ درمان خشکی بینی بعد از عمل

خشکی بینی می تواند برای فرد ناراحت کننده و دردناک باشد ، اما مشکل حاد و خطرناکی تلقی نمی شود. ولی باید توجه داشت با برطرف نکردن و تشدید مشکل به تدریج در فعالیت بینی و در پی آن در عملکرد سیستم تنفسی بدن اختلال ایجاد خواهد شد. در واقع بینی نقش مهمی در حفاظت از سیستم تنفسی دارد ؛ زیرا مخاط و پرزهای بینی وظیفه گرم و مرطوب کردن هوای تنفسی و جدا کردن ویروس ها و باکتری های هوا را بر عهده دارند. خشکی بینی سبب التهاب مخاط بینی می شود و تداوم این مشکل ترک خوردن مخاط ، خونریزی بینی ، خشکی و اختلال در عملکرد بینی را در پی خواهد داشت. معمولاً افراد احساس خشکی را با کم آوردن نفس توصیف می کنند و این حالت حتی زمانی که بینی کاملاً تمیز و باز است نیز ایجاد می شود. در این حالت فرد عبور هوای بسیار زیاد از بینی با مقاومت بسیار کم بینی در برابر آن را احساس می کند. این حالت اغلب در هنگام سرما خوردگی که مخاط بینی دچار تورم می شود یا حتی بعد از جراحی بینی ، افزایش می یابد.

علت خشکی بینی بعد از عمل

آسیب دیدن غشا مخاطی بینی ، یکی از اصلی ترین علت های خشکی داخل بینی بعد از عمل است. هدف غشا مخاطی ، مرطوب نگهداشتن محیط داخلی بینی و راه تنفسی است. بنابراین وقتی طی جراحی برای اعمال تغییرات ، آسیب هایی هر چند جزئی و موقت به این غشا وارد می شود ، عملکرد آن هم مختل می گردد و موجب به خشکی می شود.

دیگر علت خشکی بینی بعد از عمل ، بخاطر پانسمان و اسپلینت بینی است. بعد از عمل برای مدتی بینی شما با استفاده از اسپلینت ( داخلی یا خارجی) ، گاز استریل و چسب بینی ، پانسمان می شود. ابزارهای گفته شده در واقع رطوبت داخل و خارج بینی را کاهش داده و در نتیجه داخل بینی حس خشکی بوجود آمده و این خشکی رو بینی به صورت پوسته پوسته شدن نمایان می شود.

مصرف برخی از داروها بعد از عمل بینی ، مثل مسکن ، آنتی بیوتیک یا حتی آنتی هیستامین نیز باعث خشکی داخل بینی بعد از عمل می شوند. عملکرد این داروها به این صورت است که باعث دهیدراته شدن و کاهش رطوبت بدن شده و خشکی بعد از عمل بینی را موجب می شود. عوامل محیطی مثل قرار گرفتن در محیط های خشک و فاقد رطوبت کافی نیز خشک شدن بینی بعد از عمل را تحریک می کنند.

علائم خشکی بینی چیست ؟

• احساس عدم عبور هوای کافی از بینی با وجودی که بینی کاملاً باز است.
• احساس خشکی در بینی و گلو
• احساس نازک شدن پوست داخل بینی
• ایجاد زخم و پوسته درون بینی
• احساس درد در بینی
• خونریزی بینی
• احساس سرما خوردگی
• سر درد

عوارض خشکی بینی بعد از عمل

• احساس درد ناخوشایندی را برای فرد ایجاد می کند.
• غشای مخاطی بینی بر اثر خشک شدن در هوای خشک و یا کندن پوسته های درون بینی ، به راحتی ترک می‌ خورد و سبب خونریزی از بینی می شود.
• افزایش خطر ابتلا به بیماری و عفونت دستگاه تنفسی

توجه : غشای مخاطی بینی باید به طور مداوم مرطوب باشد تا بتواند از دستگاه تنفسی بدن در برابر انواع عفونت محافظت کند. کندن پوسته های درون بینی توسط انگشتان دست سبب ورود باکتری ها به درون بینی می شود. هنگامی که مخاط بینی خشک باشد نمی تواند میکروب های وارد شده به بینی (توسط هوا یا انگشت دست) را از بین ببرد، در نتیجه ریسک ابتلا به سرماخوردگی و عفونت دستگاه تنفسی افزایش می یابد.

• خونریزی

علت خشکی و پوسته پوسته شدن روی بینی بعد از عمل

بعد از جراحی ، پوست برای بازگشت به حالت عادی خود ، فرایند ترمیم و بازسازی را شروع میکند. طی این پروسه ممکن است در ابتدا ، رطوبت پوست کاهش پیدا کند و شما متوجه پوسته پوسته شدن بینی بعد از عمل شوید. علاوه بر این چسب و پانسمان بینی هم باعث پوسته پوسته پوست بینی و نواحی اطراف آن بعد از عمل می شوند. معمولا تا زمانی که به طور مداوم از چسب بینی استفاده می شود ، این حالت هم ماندگار است.

پماد برای خشکی داخل بینی بعد از عمل

از جمله پمادهای مناسب برای درمان خشکی داخل بینی بعد از عمل می توان به پماد ویتامین آ د و پماد تتراسایکلین اشاره کرد. این پمادها با حفظ و افزایش رطوبت داخل بینی ، احساس خشکی را کم کرده و به روند بهبودی سرعت می دهند.

اگر خشکی بینی باعث خونریزی شود ، چه کار باید کرد؟

• به آرامی فین کنید و بینی را تمیز کنید.
• بینی را دقیقاً از زیر استخوان آن فشار دهید.
• کمی سر خود را بالا بگیرید و حدود ۱۰ دقیقه در این حالت بمانید.
• اگر خونریزی همچنان ادامه داشت همه این مراحل را یکبار دیگر تکرار کنید.

درصورتی که خونریزی بینی فردی بیش از ده روز طول بکشد ، یا با علائمی از قبیل (عفونت ، تب ، ترشحات بینی ، خونریزی مکرر از بینی و احساس ضعف) همراه باشد ، باید سریعاً به پزشک مراجعه کند.

بایدها و نبایدها برای جلوگیری از خشکی بینی بعد از عمل

✅ بایدها :

• استفاده از سرم شستشو : محلول های نمکی ایزوتونیک کمک می کنند مخاط بینی رطوبت کافی داشته باشد. شستشوی منظم بینی با سرم و طبقق دستور پزشک، تجمع ترشحات را کاهش داده و جریان هوا را بهبود می بخشد و از خشک شدن بینی بعد از عمل جلوگیری می کند.
• مرطوب سازی هوا : قرار گرفتن در محیط های خشک می تواند خشکی بینی بعد از عمل را تشدید کند. استفاده از دستگاه بخور یا حتی یک کاسه آب روی شوفاژ ، رطوبت هوا را افزایش داده و به حفظ لطافت بافت بینی کمک می کند.
• مصرف مایعات کافی : نوشیدن آب و مایعات سالم مثل دمنوش های ملایم ، نقش مهمی در آبرسانی عمومی بدن دارد. بدن هیدراته بهتر می تواند از پس بازسازی بافت ها و کاهش خشکی بینی بعد از عمل برآید.
• استفاده از پماد یا قطره تجویز شده پزشک : گاهی پزشک برای مرطوب نگه داشتن مخاط ، داروهای خاصی تجویز می کند. استفاده منظم و صحیح از این محصولات جلوی پوسته پوسته شدن و سوزش بینی را می گیرد.

❌ نبایدها :

• استفاده بیش از حد از اسپری های ضداحتقان : هرچند ممکن است این اسپری ها موقتاً گرفتگی بینی را کاهش دهند ، اما مصرف طولانی مدت آن ها باعث التهاب و افزایش خشکی بینی بعد از عمل می شود.
• خودداری از دستکاری بینی : کندن پوسته ها یا خاراندن داخل بینی می تواند مخاط را آسیب بزند و به خشکی بیشتر دامن بزند.
  قرار گرفتن در معرض دود و آلودگی : سیگار کشیدن ، قلیان و حتی حضور طولانی در هوای آلوده ، روند ترمیم را به شدت مختل می کند. این عوامل جریان خون را کاهش داده و رطوبت مخاط را از بین می برند.
• مصرف نوشیدنی های کافئین دار یا الکلی به مقدار زیاد : این نوع نوشیدنی ها خاصیت دهیدراته دارند و می توانند خشکی بینی بعد از عمل را افزایش می دهند. بهتر است در دوران نقاهت مصرف آن ها محدود شود.

سندروم خشکی بینی پس از جراحی بینی

در صورتی که هنگام جراحی بینی ، توربینت بینی بیش از حد برداشته شود و سطح آن کاهش یابد ، سندرم خشکی بینی (ENS) ایجاد می شود. توربینت بینی با ایجاد مخاط بینی و رطوبت مورد نیاز مخاط ، گرم و مرطوب شدن هوای تنفس شده را ممکن می سازد. همچنین توربینت به وسیله حس گرهای کوچک فشار هوا که در خود دارد ، سیگنال های لازم جهت عبور هوای کافی از بینی را به مغز فرستاده و جریان عبور هوای کافی از بینی را کنترل و تنظیم می نماید.

این عضو نقش فیلتر ، مرطوب کننده و گرم کننده را در بینی بر عهده دارد. در نتیجه توربینت بینی نقش مهمی در فرآیند عادی تنفس ، عملکرد ریه و حفاظت از گلو و حلق (در برابر خشکی و ورود هوای تصفیه نشده) را به عهده دارد. بنابراین اگر سطح این عضو بیش از اندازه کاهش پیدا کند ، به مقدار کافی بافت مخاطی در بینی باقی نمی ماند و بینی رطوبت خود را از دست می دهد. همچنین مغز نیز اطلاعات کافی درباره وضعیت جریان هوا از بینی دریافت نخواهد کرد و این شرایط سبب ایجاد احساس عدم تأمین هوای کافی می شود ، در حالی که مسیر بینی کاملاً باز است.

خشکی بینی را چگونه می توان درمان کرد؟

برای برطرف کردن حالت خشک بینی ، بسته به شدت و علت پیدایش عارضه ، راه های درمانی جراحی و غیرجراحی وجود دارد .

روش های درمان غیر جراحی خشکی بینی

روش های غیر جراحی بر حفظ و مراقبت از مخاط باقیمانده بینی تمرکز دارند. به این ترتیب رطوبت بینی تا حد ممکن حفظ شده و از التهاب یا عفونت آن جلوگیری می شود. روش های غیرجراحی درمان خشکی بینی عبارتند از:

• شستشوی روزانه و مرطوب کردن بینی با آب
• استفاده از اسپری آب نمک بینی
• نوشیدن مقدار زیاد آب
• اجتناب از مصرف کافئین
• استفاده از بخور اکالیپتوس
• استفاده روزانه از قطره های گیاهی بینی
• استفاده از ماسک خواب مرطوب کننده
• مصرف رژیم غذایی مناسب
• قرار دادن دستگاه بخار ساز در محیط (به خصوص در اطاق خواب و محل کار)
• استفاده از ماسک خواب مرطوب کننده
• اجتناب از قرار گرفتن در محیطی که باعث خشک شدن مخاط بینی می شود.
• قرار گرفتن در محیط های مرطوب (مثلاً آب و هوای ساحلی)

روش جراحی درمان خشکی بینی

هدف از روش جراحی برای درمان کاهش دائمی علائم ناشی از سندروم خشکی بینی می باشد. جراح بینی با استفاده از پروتز ، توربینت بینی را بازسازی کرده و سطح آن را افزایش می دهد. جراح پروتز را در زیر مخاط تیغه بینی و یا دیواره کناری آن قرار می دهد ، به این ترتیب جریان هوای عادی بینی فرد بازیابی می شود. در نتیجه این جراحی ، فرد جریان عادی هوای بینی خود را به دست آورده و علائم خشکی او از بین خواهد رفت. در صورتی که فقط یک بخش محدود از توربینت بینی از بین رفته باشد ، جراح می تواند ساختار توربینت بینی را با تزریق سیمترا (آلودرم مایع) بهبود بخشد. مزایای این روش جدید پروتز ، پس زده نشدن ایمپلنت توسط بدن و حفظ ظاهر و اندازه بینی در اکثر نقاط بینی در بلند مدت است.